Skip to main content
Back to Full Papers

Proceedings

Paper 11

2nd International Conference on Religion and Peace
Sunday, 30 August 2026

Paper 11

ဧကဝီသ-သတ-ဝဿ-သမယေ ဧကီဘာဝသုခတ္ထံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ အနုရူပဘာဝါနွေသနံ

သင်္ခေပကထာ

ဣမသ္မိံ ပဏ္ဏေ ဧကဝီသ-သတ-ဝဿ-သမယေ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလာနံ ဧကီဘာဝသုခတ္ထံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ အနုရူပဘာဝါနွေသနံ ကရီယတေ။ တေန သဟ သုတ္တန္တေ ဝါ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ဝါ အာဂတံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိဝဏ္ဏနမ္ပိ ပကာသီယတေ။ တတော ပရံ ဗုဒ္ဓံ ဝါ ဗုဒ္ဓဂုဏံ ဝါ အနုဿရဏကာလေ လဒ္ဓဝိပါကာနိ လိခီယန္တေ။ အပရမ္ပိ ဗုဒ္ဓါနုသတိဘာဝနာယ ပုဗ္ဗေ ကရဏီယာနိ ဝိဝရီယန္တေ။ ယေသု ကာလေသု ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေတဗ္ဗံ။ တေသု ကာလေသု ဒေသီယန္တေ။ နိဂမနေန ပိ ဧကဝီသ-သတ-ဝဿ-သမယေ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလာနံ ဧကီဘာဝသုခတ္ထံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ အနုရူပဘာဝံ ဒသေဿာမ။

ပဓာနဝစနာနိ။ ။ပဝိဝေကပုဂ္ဂလော၊ ဧကီဘာဝသုခံ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ ဘာဝနာယ ပုဗ္ဗကိစ္စံ၊ ဘာဝနသမယော၊ ဘဂဝတော အဇ္စျေသနံ။

နိဒါနံ

ဧကဝီသ-သတ-ဝဿ-သမယော ရူပဝတ္ထူဟိ ဝုဎ္ဍသမယော ဟောတိ။ မနုဿာ ရူပဝတ္ထူနိ ဂဝေသေတွာ ဝါ ပရိယေသေတွာ ဝါ သုခါနိ လဘန္တီတိ မညန္တိ။ တေ အဿ‌ဒေ လဘန္တီတိ မညန္တိ။ အပိ စ န တေ စိတ္တသုခါနိ လဘန္တိ။ သောကပရိဒေဝဒုက္ခ‌ဒေါမနဿုပါယသာနိ ယေဝ ဝဎ္ဍန္တိ။ တသ္မာ စေတသိကသုခါနိ ဂဝေသကပုဂ္ဂလာနံ ကင်္ခံ ဝါ ပဉှံ ဝါ လဘတိ “ကေန နယေန မယံ ဝသိဿာမာ” တိ။ တံ ပဉှံ အဓုနိကကာလေ ဂရုံ ဟောတိ။ ဣမသ္မိံ ပဏ္ဏေ အဓုနိကကာလေ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလာနံ ဧကီဘာဝသုခတ္ထံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ အနုရူပဘာဝံ တိပိဋကေ အာဂတေဟိ နယေဟိ ဝိဝရိဿာမ။ ဥတ္တာနိံ ကရိဿာမ။

ဗုဒ္ဓါနုဿတိ

အရိယာသာဝကော တထာဂတံ အနုဿရတိ “ ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ။ အယံ ဝုစ္စတိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ။

ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ပန-

အသုဘာနန္တရံ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာသု ပန ဒသသု အနုဿတီသု ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပဇ္ဇနတော သတိယေဝ အနုဿတိ၊ ပဝတ္တိတဗ္ဗဋ္ဌာနမှိယေဝ ဝါ ပဝတ္တတ္တာ သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတဿ ကုလပုတ္တဿ အနုရူပါ သတီတိပိ အနုဿတိ၊ ဗုဒ္ဓံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ ဗုဒ္ဓဂုဏာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတမဓိဝစနံ။

လဒ္ဓဝိပါကာနိ

ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝနကာလေ လဒ္ဓဝိပါကာနိ တိပိဋကေ ဒီပီယတေ။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ ဘဂဝါ သတ္တဟိ ပဒေဟိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာနဿ ဝဏ္ဏံ ကထေသိ၊

‘‘ဧကဓမ္မော ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ဧကန္တနိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။ ကတမော ဧကဓမ္မော? ဗုဒ္ဓါနုဿတီ”တိ။

ယော ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေတိ။ သော အနုဿရဏကာလေ န ရာဂဒေါသမောဟပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တံ ဟောတိ။ တသ္မိံ သမယေ ဥဇုဂတစိတ္တော တထာဂတံ အာရဗ္ဘ ဟောတိ။ ဥဇုဂတစိတ္တော အတ္ထဝေဒံ၊ ဓမ္မဝေဒံ၊ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇံ လဘတိ။ ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ။ ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ။ ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒယတိ။ သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ။ ဧဝမ္ပိ ဆက္ကပါဠိယံ အာဟုနေယျဝဂ္ဂေ အနုတ္တရိယသုတ္တေ ပကာသီယတေ။

မဟာဝဂ္ဂအဋ္ဌကထာယံ ပန ဗုဒ္ဓဂုဏေ အနုဿရန္တဿာပိ ဟိ ယာဝ ဥပစာရာ သကလသရီရံ ဖရမာနော ပီတိသမ္ဗောဇ္စျင်္ဂေါ ဥပဇ္ဇတီတိ ဒီပေတိ။

ဘာဝနာယ ပုဗ္ဗကိစ္စာနိ

ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေတုကာမပုဂ္ဂလေဟိ ပဉ္စသု ဌာနေသု ပတိဋ္ဌာယ ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာ‌ဝေတဗ္ဗံ။ သဒ္ဓေါ အာရာဓကော ဟောတိ, နော အဿဒ္ဓေါ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော အာရာဓကော ဟောတိ, နော ကုသီတော၊ ဥပဋ္ဌိတဿတိ အာရာဓကော ဟောတိ၊ နော မုဋ္ဌဿတိ၊ သမာဟိတော အာရာဓကော ဟောတိ, နော အသမာဟိတော၊ ပညဝါ အာရာဓကော ဟောတိ, နော ဒုပ္ပညော။ ဣမေသု ပဉ္စသု ဓမ္မေသု ပတိဋ္ဌာယ ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဥတ္တရိ ဘာဝေတဗ္ဗံ။

ဘာဝနသမယော

ဘဂဝါ ‌ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာနဿ ဘာဝနသမယမ္ပိ အ‌ဒေသိံ။ သတ္ထာ မဟာနာမံ အာဏာပေသိံ

“ဣမံ ခေါ တွံ, မဟာနာမ, ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဂစ္ဆန္တောပိ ဘာဝေယျာသိ, ဌိတောပိ ဘာဝေယျာသိ, နိသိန္နောပိ ဘာဝေယျာသိ, သယာနောပိ ဘာဝေယျာသိ, ကမ္မန္တံ အဓိဋ္ဌဟန္တောပိ ဘာဝေယျာသိ, ပုတ္တသမ္ဗာဓသယနံ အဇ္ဈာဝသန္တောပိ ဘာဝေယျာသီ”တိ။

တသ္မာ ယသ္မိံ ဣစ္ဆိတကာလေ ဗုဒ္ဓါနုသတိံ ဘာဝေတုံ ဣစ္ဆေယျ။ သော ဣစ္ဆိတကာလေ ‌ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာ‌ဝေယျ။

အဋ္ဌကထာယံ ပန -

ယဒါ အသုဘာရမ္မဏေသု အညတရံ ဘာဝန္တဿ ပုဂ္ဂလဿ စိတ္တံ ဥက္ကဏ္ဌတိ နိရဿာဒေါ ဟောတိ၊ ဝီထိံ နပ္ပဋိပဇ္ဇတိ၊ ကူဋဂေါဏော ဝိယ ဣတော စိတော စ ဝိဓာဝတိ။ တသ္မိံ ခဏေ မူလကမ္မဋ္ဌာနံ ပဟာယ ‌ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေတွာ တထာဂတဿ လောကိယလောကုတ္တရဂုဏေ အနုဿရတော စိတ္တံ ပသီဒတိ။ တတောပရံ မူလကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရိတွာ စျာနာနိ နိဗ္ဗတ္တေတိ။ အရိယာဘူမိံ သြက္ကမတိ။ အယံ ပန ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝနာယ အညော သမယော ဟောတိ။

အပရံ ပန ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာယံ ဒါရုသာကဋိကပုတ္တဝတ္ထုယံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ ဘာဝနာယ ဒွိသမယမ္ပိ ပကာသေတိ။ ရာဇဂဟသ္မိ ဉှိ သမ္မာဒိဋ္ဌိကပုတ္တော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကပုတ္တောတိ ဒွေ ဒါရကာ အဘိက္ခဏံ ဂုဠကီဠံ ကီဠန္တိ။ တေသု သမ္မာဒိဋ္ဌိကပုတ္တော ဂုဠံ ခိပမာနော ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ အာဝဇ္ဇေတွာ ‘‘နမော ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ ဝတွာ ဝတွာ ဂုဠံ ခိပန္တောပိ အညော တိတ္ထိယဂုဏေ ဥဒ္ဒိသိတွာ ‘‘နမော အရဟန္တာန’’န္တိ ဝတွာ ဝတွာ ခိပတိ။ တေသု သမ္မာဒိဋ္ဌိကပုတ္တောဝ ဇိနာတိ။ အယံ ပန ပဌမသမယော တသ္မိံ ဝတ္ထုယံ။ တသ္မိ့ယေဝ ဝတ္ထုယံ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကပုတ္တဿ အမနုဿဘယေန ဖုသနကာလေ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ အတိက္ကမဘာဝံ ပကာသီယတေ။ တသ္မာ တသ္မိ့ ဝတ္ထုယံ ကီဠနကာလေ ဝါ အမနုဿဘယကာလေ ဝါ ‌ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေတဗ္ဗံ။

ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ပန-

ဣတိ ဣမာသု ဒသသု အနုဿတီသု ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ တာဝ ဘာဝေတုကာမေန အဝေစ္စပ္ပသာဒသမန္နာဂတေန ယောဂိနာ ပတိရူပသေနာသနေ ရဟောဂတေန ပဋိသလ္လီနေန “ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ”တိ (အ· နိ· ၆.၁၀) ဧဝံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဂုဏာ အနုဿရိတဗ္ဗာ။

ဘဂဝတော အဇ္စျေသနံ

သုဘူတိထေရအပါဒါနေ ပဒုမုတ္တရော ဘဂဝါ ဒွီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ သာဝကဋ္ဌာနန္တရဿ ပတ္ထနံ ကရောန္တဿ နန္ဒတာပသဿ အဇ္စျေသနံ အကာသိ

“ဘာဝေဟိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ၊ ဘာဝနာနမနုတ္တရံ။

ဣမံ သတိံ ဘာဝယိတွာ၊ ပူရယိဿသိ မာနသ”န္တိ။

ပဝိဝေကာနံ ဧကီဘာဝသုခံ

ဧကဝီသ-သတ-ဝဿ-သမယေ မနုဿသမူဟံ ဒွီသု ဂဏေသု ပဝိသေတိ။ ကတမေသု ဒွီသု?။ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလေသု စ အပဝိဝေကပုဂ္ဂလေသု။ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလော ပန အရဟန္တာနံ န ဤရိတော။ သော ဣမသ္မိံ ဌာနေ မနုဿေဟိ အသံသဋ္ဌော ဧကဝသနသီလပုဂ္ဂလော ဤရိတော။ အပဝိဝေကပုဂ္ဂလော ပန အညော။ မနုဿာနံ ဧကစာရီဘာဝတော အကုသလာနံ ဝုဎ္ဍိယာ ဝါ ကိလေသာနံ ဝသံ ဂန္တုံ သုကရံ ။ တေသံ သန္တတ္ထာယ ဧကေန နယေန ဝသနဘာဝေါ ယုတ္တမေဝ။ ကေန နယေန ပဝိဝေကပုဂ္ဂလော ဝသေယျ?။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာနေန ဝသနံ။ ဧဝံ ဝသနသီလော ပဝိဝေကပုဂ္ဂလော ရာဂဒေါသမောဟပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တံ န ဟောတိ။ တသ္မိံ သမယေ ဥဇုဂတစိတ္တော တထာဂတံ အာရဗ္ဘ ဟောတိ။ ဥဇုဂတစိတ္တော အတ္ထဝေဒံ၊ ဓမ္မဝေဒံ၊ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇံ လဘတိ။ ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ။ ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ။ ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒယတိ။ သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ။ ဒုစရိတာနိ ပဟာယ သုစရိတာနိ စရေယျ။

ဘဂဝတာ ပါသရာသိသုတ္တေ ဒေသိတံ-

“သန္နိပတိတာနံ ဝေါ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွယံ ကရဏီယံ - ဓမ္မီ ဝါ ကထာ၊ အရိယော ဝါ တုံဏှီဘာဝေါ” တိ။

ဓမ္မီကထာ ပန အပဝိဝေကပုဂ္ဂလာနံ အတ္ထာယ ဟောတိ၊ နော ပဝိဝေကပုဂ္ဂလာနံ အတ္ထာယ။ အရိယော ဝါ တုဏှီဘာဝေါ ပန ပဝိဝေကပုဂ္ဂလာနမေဝ ‌‌ဒေသိတံ။ အရိယော ဝါ တုဏှီဘာဝေါ ပန ပဝိဝေကပုဂ္ဂလာနံ ဧကေန ကမ္မဋ္ဌာနေန ဝသနဘာဝံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တံ။ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလေဟိ စတ္တာလီသကမ္မဋ္ဌာနေသု ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေတဗ္ဗံ။ ဧဝံ သန္တေ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလော သန္နိပတိတကာလေပိ ဧကီဘာဝသုခံ လဘေယျ။

နိဂမနံ

ဧကဝီသ-သတ-ဝဿ-သမယေ ဒွိ ပုဂ္ဂလာ ကာယိကသုခံ ဝါ စေတသိကသုခံ ဝါ ဂ‌ဝေသန္တိ။ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလာ ဧကာစာရိကေန ဝသိတွာဝ သုခံ ပရိယေသန္တိ။ ဗဟူသု ဂဝေသနနယေသု ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာနေန ဝသနနယောဝ အနုရူပေါ ဟောတိ။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာနံ ပဝိဝေကပုဂ္ဂလေဟိ ဝါ အပဝိဝေကပုဂ္ဂလေဟိ ဝါ မနသိ ကာတဗ္ဗံ။ အယံ ပန ဘဂဝတော နိယာမော။

နိဿိတဂန္ထော

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယပိဋက: ဆက္ကနိပါတပါဠိ၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယပိဋက: ဆက္ကနိပါတပါဠိ၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယပိဋက: ဧကာဒဿကနိပါတပါဠိ၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ ခုဒ္ဒကနိကာယနိကာယပိဋက: အပါဒါနပါဠိ၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ သီလက္ခန္ဓအဋ္ဌကထာ၊ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ မူလပဏ္ဏသအဋ္ဌကထာ (ပ) ၊ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယအဋ္ဌကထာ (ဒု)၊ သာသနာရေးဦး စီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယအဋ္ဌကထာ (တ) ၊ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ (ပ)၊ သာသနာရေးဦး စီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၂၀၁၄)၊ ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ (ဒု) ၊ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ ပိဋက (၁၉၉၃)၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ပ) ၊ သာသနာရေး ဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်။

ကိန်း၊ ဆူ၊ (၂၀၂၅)၊ ငြိမ်သက်ခြင်း မောရိသျှ (ဘာသာပြန်သူ)၊ ရန်ကုန်၊ ပန်းဆက်လမ်း စာအုပ်တိုက်။ (မူရင်းထုတ်ဝေသည့်ခုနှစ် ၂၀၁၂